یکی از زمان هایی که در منابع دینی، اهمیت فراوانی دارد، شب قدر است. در قرآن کریم، شب قدر، بهتر از هزار ماه خوانده شده است. مفهوم واژه ی «قدر» در لغت به معنای بیان مقدار چیزی است. در جای دیگری آمده که قدر به معنای اندازه و مقدار هر چیز اعم از زمان، مکان و. .. است.

در معنای طاقت و توانایی نیز کاربرد دارد، چنان که در قرآن آمده: «علی الموسع قدره؛ آن کس که توانایی دارد به اندازه ی توانایی اش» اندازه و مقیاس هر چیز، و نیز به معنای سخت گیری و ضیق گرفتن، از دیگر معانی مورد استعمال این واژه است.

«شهید مطهری» در این باره می گوید: «قدر به معنای اندازه و تعیین است. حوادث جهان از آن جهت که حدود، اندازه و موقعیت مکانی و زمانی آن ها تعیین شده است، مقدور به تقدیر الهی است. پس در یک کلام «قدر» به معنای ویژگی های طبیعی و جسمانی چیزهاست که شامل شکل، حدود، طول، عرض و موقعیت های زمان و مکانی آن ها می گردد و تمام موجودات مادی و طبیعی را در بر می گیرد.

در بیان دیگری از شهید مطهری آمده است: «تعبیر فلسفی قدر، اصل علّیت است. اصل علّیت همان پیوند ضروری و قطعی حوادث با یکدیگر [است] و این که هر حادثه ای تحتّم و قطعیت ضروری و قطعی خود و نیز تقدیر و خصوصیات وجودی خود را از امر یا اموری مقدم بر خود گرفته است. اصل علیت عمومی و نظام اسباب و مسببات، برجهان و جمیع وقایع و حوادث جهان حکم فرماست. هر حادثی، ضرورت و قطعیت وجود خود و نیز شکل و خصوصیت زمانی و مکانی و سایر خصوصیات وجودی اش این را از علل متقدمه ی برخود کسب کرده و یک پیوند ناگسستنی میان گذشته، حال و آینده میان هر موجودی و علل متقدمه ی اوست

برای دانلود کلیک کنید.

وجیهه هاشم زاده